Manalı ve maksatlı aktiviteler gerilimle başa çıkmada tesirli oluyor

25.01.2024
17

İstanbul Atlas Üniversitesi Sıhhat Bilimleri Fakültesi Ergoterapi Kısmından Dr. Öğretim Üyesi Şüheda Özkan, şahsa güzel gelen manalı ve gayeli aktivitelerin gerilimle başa çıkmada tesirli olduğunu söyledi.

Günlük hayatın bir kesimi haline gelen gerilimle başa çıkmada manalı ve gayeli aktivitelerin tesirli olduğunu biliyor musunuz? İstanbul Atlas Üniversitesi Sıhhat Bilimleri Fakültesi Ergoterapi Kısmından Dr. Öğretim Üyesi Şüheda Özkan, şahsa düzgün gelen, yaparken kendini güzel hissettiren aktivitelerin günlük yaşama eklenmesiyle gerilimle başa çıkmanın kolaylaşabileceğine dikkat çekiyor. Dr. Öğretim Üyesi Şüheda Özkan’a nazaran, aktivitenin zorluğu ile kişinin maharetleri ortasında bir istikrar kurulması değerli. Hünerlerle zorlukların ise muhakkak bir orantı içerisinde artması gerekiyor. Özkan, şahısların ömürlerini sağlıklı sürdürebilmek için kendine neyin düzgün geldiğini bulmanın, keşfetmenin ve ona dahil olmanın kıymetini vurguladı.

İstanbul Atlas Üniversitesi Sıhhat Bilimleri Fakültesi Ergoterapi Kısmından Dr. Öğretim Üyesi Şüheda Özkan, bireye güzel gelen manalı ve maksatlı aktivitelerin gerilimle başa çıkmada tesirli olduğunu söyledi.

Modern ömürde gerilimin hayatın ayrılmaz bir modülü olduğunu belirten Dr. Öğretim Üyesi Şüheda Özkan, “Modern toplumlara ve çağımıza damgasını vuran sürat, tempo ve performans kavramları, gerilimi günlük yaşantımızın neredeyse ayrılmaz bir kesimi ve olağan bir işleyişi haline getirmiştir. İnsan organizması gün içerisinde daima iç ve dış etkenlerle etkileşim halindedir. Her an aldığı uyaranlar muhakkak bir hududu geçtikten sonra organizmanın ahengini bozar. Bozulan yapıyı onarmak için, organizma ahenk, istikrar, sistem arayışına girer. Buna gerilim ismi verilir” dedi.

Anlamlı ve hedefli aktivite tecrübelerle keşfedilmeli

Stresle başa çıkmada manalı ve maksatlı aktivitelerin rolü olduğunu kaydeden Dr. Öğretim Üyesi Şüheda Özkan, “Anlamlı ve hedefli aktivite, ferdî yahut kültürel olarak bireye mahsus muhakkak bir gayesi gerçekleştirmesine imkan sağlayan ve makul bir çevresel bağlamda şahsa has gereksinimler ve ilgi alanları tarafından belirlenen aktiviteler olarak tanımlanmaktadır. Münasebetiyle bu aktiviteleri kişi kendisi tecrübeler yoluyla keşfetmelidir. Kişinin rahatlamasını sağlayan aktiviteler bir tane olabileceği üzere birden çok da olabilmektedir” diye konuştu. 

Büyük bir tutkuyla yapılan iş keyif veriyor

İnsanların büyük bir tutku ile işlerini yapmasının kıymetine işaret eden Özkan, “Psikolojide ‘Akış Teorisi’ olarak isimlendirilen kuramın kurucusu olan Mihaly Csikszentmihályi ve araştırma kümesi, insanların düzgün oluşunda neyin kıymetli olduğunu araştırmak emeliyle birçok çalışma yürüttüler. Birinci olarak sportmenlerin ve sanatkarların iştirakiyle yürüttükleri çalışmalarda, bireylerin büyük bir tutku ile işlerini yaptıklarını ve tecrübenin kendisinin keyif verici olmasının, bu aktiviteleri uzun yıllar sürdürmelerinde tesirli olduğunu gözlemlemişlerdir. Çalışmalarını daha geniş bir popülasyon üzerinde yaptıklarında ise optimum tecrübe ve akış durumu olarak isimlendirdikleri bu durumun kültürel farklılıklardan bağımsız olarak her yaş kümesinden beşerler tarafından birebir biçimde tanımlandığını vurgulamışlardır. Sonuç olarak akış teorisi olarak isimlendirilen kuram hem klinisyenler hem de bireyler için sağlıklı hayatın desteklenmesinde ve gerilimle başa çıkmada yaygın olarak tercih edilen bir strateji haline gelmiştir” diye konuştu.

 

Aktivitelerde zorlukların artması, başa çıkma maharetini geliştiriyor

Aktiviteleri gerilimle başa çıkmada bir strateji olarak kullanmanın insanoğlunun yüzyıllardır yapageldiği bir şey olduğunu tabir eden Dr. Öğretim Üyesi Şüheda Özkan, burada kıymetli bir noktanın aktivitenin zorluğu ile kişinin hünerleri ortasında bir istikrar kurulması olduğunu belirtti.

Dr. Öğretim Üyesi Şüheda Özkan, şunları söyledi: “Becerilerimizle zorlukların belirli bir orantı içerisinde artması gerekir. Bu da bizim akışta kalmamızı sağlayan etmenlerden biridir. Şayet aktiviteden kaynaklanan zorluk derecesi, bizim maharetimizi aşarsa tasa, hayal kırıklığı ve daha fazla gerilim hissetmemiz kaçınılmazdır. Tam zıddı olarak aktivite bizim için çok kolay ve rastgele bir geribildirim, öz denetim duygusu hissettirmiyorsa sıkılma hissine yol açacaktır. Hasebiyle belli ölçüde gerilim daha doğrusu zorluk ve başa çıkma ihtiyacının akış tecrübeleriyle temaslı olduğu, dikkatimizin içinde bulunduğumuz aktivitede olmasının ve vakit olgusunun kaybolmasının, manalı ve maksatlı aktiviteler yoluyla gerilimle başa çıkmamızı sağladığı yapılan çalışmalarda vurgulanmıştır.

Aktivitelerdeki zorluk, kişinin marifeti ile aktivitenin kendisinden kaynaklanan talepler ortasındaki dengeyi tabir etmektedir. Kişinin aktivite üzerindeki denetimi ve ait marifeti arttıkça aktivite de zorlaştırılır. Buna örnek olarak bir enstrüman çalma tecrübesini ele alalım: Birinci başta o enstrümanı nasıl tutacağınızı ve temel notaları öğrenirsiniz. Bir anda beste çalmaya geçmek marifet düzeyinizi aşar ve daha çok gerilime neden olur. Lakin vakitle enstrüman üzerinde hakimiyet kazandıkça, vücudunuzu enstrümanı çalma sırasında denetim etmeyi öğrendikçe giderek daha güç besteler çalabilir hatta vakit geçtikçe kendinizi daha da zorlamak isteyebilir ve hatta kendi eserinizi bile besteleyebilirsiniz. Hepimiz dahil olduğumuz aktiviteler üzerinde denetim kazandıkça bir sonraki zorluk derecesini doğal olarak yapmak isteriz. Zira beyinlerimiz de birebir bu unsurla gelişir.”

Aidiyet duygusu ve muvaffakiyet hissi yaratmalı…

Anlamlı ve maksatlı aktivitenin, bireyde aidiyet duygusu yaratan, muvaffakiyet hissi sağlayan, geçmiş tecrübeler ile mevcut marifetlerin etkileşimini içeren aktiviteler olarak tanımlandığını belirten Özkan, manalı ve gayeli aktivitenin şahsa mahsus olup hür vakit aktiviteleri olabileceği üzere üretkenlik aktiviteleri de olabileceğini söyledi. Özkan, “Örneğin bir kişi için fotoğraf yapmak hobi hedefli olup kişinin gerilimle başa çıkmasına yardımcı olabilirken, mesleği ressam olan biri için de bu fotoğraf yapma aktivitesi rahatlama, gerilimle başa çıkma ve akış tecrübelerini yaratıyorsa manalı ve gayeli bir aktivitedir” dedi.

Aktivite nasıl olmalı?

Dr. Öğretim Üyesi Şüheda Özkan, aşağıdaki özelliklere sahip aktivitelerin bireyde gerilimle başa çıkmaya yardımcı olabileceğini söyledi:

  • Kişinin o anki vakitte, dikkatini bir noktada toplandığı bir konsantrasyon durumuna sahip olması
  • Kişinin davranışlarının ve farkındalığının birleşmesi
  • Kişinin durum ya da aktivite üzerinde bir denetime sahip olduğunu hissetmesi
  • Zaman hissinin kaybolması; kişinin öznel vakit tecrübesinin değişmesi
  • Aktivite tecrübesinin içsel bir formda ödüllendirici olması
  • Kişinin aktivite sırasında anında geribildirim alması
  • Huzur hissi, egonun kaybolması
  • Kişinin başarılı olmak için gereken potansiyele sahip olduğunu hissetmesi

Bize neyin düzgün geldiğini bulmak önemli

Kişinin hayatı boyunca başına gelen birçok olayın kendi denetimi dışında gelişebileceğini, bu durumların hepsinin güzel ya da makus hissetmede tesiri olduğunu belirten Sıhhat Bilimleri Fakültesi Ergoterapi Kısmından Dr. Öğretim Üyesi Şüheda Özkan, kişinin sağlıklı bir hayat sürdürebilmek için kendisine neyin güzel geldiğini bulmasının, keşfetmesinin ve buna dahil olmasının kıymetine vurgu yaptı.

Bilgi: Ayşegül Arıkan Erben / İstanbul Atlas Üniversitesi /  0555 367 30 04 / [email protected]
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

ETİKETLER: , , , ,
YAZARIN EKLEMİŞ OLDUĞU YAZILAR
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.